ساندویچ پانل نسوز

مشخصات فنی ساندویچ پانل ضد حریق مجموعه‌ای از ویژگی‌های کلیدی است که عملکرد، ایمنی و کارایی پانل را تعیین می‌کند. شناخت دقیق این مشخصات به انتخاب صحیح پانل مناسب برای هر پروژه (صنعتی، تجاری، سردخانه‌ای یا مسکونی) کمک می‌کند.

خصوصیات کلی و عملکردی

مقاومت حرارتی و آتش‌سوزی: هستهٔ میانی تعیین‌کنندهٔ اصلی رفتار پانل در برابر آتش است. پانل‌های با هستهٔ پشم‌سنگ (Rockwool) عملاً نسوز بوده و می‌توانند در دماهای بسیار بالا شکل و کارایی خود را حفظ کنند؛ پانل‌های با هستهٔ PIR/PUR کندسوز بوده و انتشار شعله را به‌طور قابل‌توجهی کاهش می‌دهند.

عایق صوتی: ساختار متخلخل هسته‌‌های معدنی (مثل پشم‌سنگ) و ساختار بستهٔ فومی (PIR/PUR) باعث کاهش انتقال صدا و ارتقای راحتی صوتی فضا می‌شوند.

دوام مکانیکی و پایداری: ورق‌های بیرونی و روش اتصال (قفل، پیچ، درزگیر) مشخص‌کنندهٔ مقاومت در برابر ضربه، فشار باد و بارهای مکانیکی هستند.

وزن و سهولت نصب: پانل‌های فومی عموماً سبک‌ترند و نصب سریع‌تر انجام می‌شود؛ پانل‌های پشم‌سنگ سنگین‌تر بوده ولی ایمنی آتش بالاتری ارائه می‌دهند.

پایداری در برابر رطوبت و خوردگی: بسته به نوع هسته و پوشش ورق، مقاومت در برابر نفوذ آب و خوردگی متفاوت است (PIR/PUR عموماً مقاومت رطوبتی بهتری دارند؛ پوشش آلوزینک یا PVDF عملکرد خوردگی را بهبود می‌بخشد).

هدایت حرارتی (λ) و تأثیر بر بهره‌وری انرژی

تعریف مهم: λ (ضریب هدایت حرارتی، واحد W/m·K) مشخص می‌کند ماده چقدر گرما را هدایت می‌کند. مقدار λ کمتر → عایق بهتر → U-value (ضریب انتقال حرارت سازه) کمتر → مصرف انرژی پایین‌تر.

مقادیر مرجع (تقریبی):

پشم‌سنگ (Rockwool): λ ≈ ۰.۰۳۵ – ۰.۰۴۵ W/m·K

PIR: λ ≈ ۰.۰۲۲ – ۰.۰۲۶ W/m·K

PUR: λ ≈ ۰.۰۲۴ – ۰.۰۲۸ W/m·K

نتیجه کاربردی: پانل‌های PIR/PUR عایق حرارتی بهتری ارائه می‌دهند و برای سردخانه‌ها و پروژه‌هایی که کاهش اتلاف حرارت هدف است مناسب‌ترند؛ اما پشم‌سنگ به‌واسطهٔ مقاومت آتش برتر، در مواردی که ایمنی آتش اولویت دارد ترجیح داده می‌شود.

کلاس‌های مقاومت در برابر آتش (استاندارد EN 13501 و معادل‌ها)

• A1 / A2: سطوحی نزدیک به «غیراشتعال» یا «بسیار کم واکنش» — مناسب‌ترین سطح برای فضاهای حساس؛ معمولاً پانل‌های پشم‌سنگ در این رده قرار می‌گیرند.

• B1: کندسوز با مقاومت بالا نسبت به گسترش شعله — بسیاری از پانل‌های PIR با افزودنی‌های ضدحریق در این گروه قرار می‌گیرند.

• B2: کندسوز با مقاومت کمتر از B1 — برخی پانل‌های PUR معمولی در این رده‌اند.

• B3: قابل اشتعال؛ برای کاربردهای ضدحریق مناسب نیست.

نکته: به‌جز کلاس واکنش به آتش، معیارهای دیگری مانند تولید دود (smoke production) و ذرات/قطرات مشتعل (flaming droplets) نیز در ارزیابی ایمنی اهمیت دارند — همیشه گواهی‌نامه و آزمایش‌های تولیدکننده را بررسی کنید.

دانسیته (چگالی) و تأثیر آن بر عملکرد سازه‌ای و حرارتی

مقادیر مرجع:

• پشم‌سنگ: ≈ ۱۰۰ – ۱۵۰ kg/m³
• PIR / PUR: ≈ ۳۵ – ۴۵ kg/m³

تأثیرات عملی: دانسیته بالاتر → مقاومت مکانیکی و پایداری حرارتی بیشتر، اما وزن و بار مردهٔ سازه افزایش می‌یابد. دانسیته پایین‌تر → سبکی و سهولت اجرا، عایق حرارتی بهتر برای همان ضخامت (به‌ویژه در PIR)، اما مقاومت آتش ممکن است کمتر باشد. انتخاب باید بر اساس نیاز سازه‌ای، معیارهای آتش‌سوزی و محدودیت‌های سازه انجام شود.

ساختار لایه‌بندی و نوع ورق بیرونی (گالوانیزه، آلومینیوم، آلوزینک)

• ورق گالوانیزه: فولاد پوشش‌داده‌شده با روی؛ اقتصادی، مقاوم در برابر خوردگی در شرایط معمولی و پرکاربرد در بسیاری از پروژه‌ها.

• ورق آلومینیوم: سبک و ضدزنگ؛ مناسب برای نماها و محیط‌های مرطوب یا دریایی، هزینه بالاتر دارد.

• ورق آلوزینک (Aluzinc / Galvalume): آلیاژی از آلومینیوم و روی که مقاومت بسیار بالایی در برابر خوردگی و حرارت دارد؛ گزینهٔ مناسب برای شرایط صنعتی و محیط‌های خورنده.

• پوشش‌های نهایی: رنگ پلی‌استر (economical) یا PVDF (پایداری رنگ و مقاومت UV بالاتر) و ضخامت پوشش‌های مختلف؛ این پوشش‌ها دوام ظاهری و حفاظت در برابر خوردگی را افزایش می‌دهند.

• ضخامت ورق: معمولاً بین ≈ ۰.۴ تا ۰.۷ mm (بسته به کاربرد) — ضخامت ورق بر استحکام، قابلیت فرم‌دهی و قیمت تأثیر می‌گذارد.